Government Procurement Agreement (GPA), Dünya Ticaret Örgütü (WTO) çerçevesinde 2014'te güncellenmiş bir plurilateral anlaşmadır. GPA'ya taraf olan 22 üye (48 ülke — AB tek üye olarak sayılıyor), birbirlerinin firmalarına iç pazar seviyesinde ihale erişimi verir.
Türkiye statüsü
- Türkiye GPA'ya **taraf değildir** — gözlemci statüsündedir.
- AB pazarına giriş, GPA yoluyla değil, ayrımcılık yasağı ilkesi + AB-Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde işler.
- Pratik etki: TR firma AB ihalelerine katılabilir ama karşılıklılık gereği bazı 'GPA-covered' ihaleler önceliği GPA üyesi firmaya verebilir.
Neden önemli?
TED ilanlarında bir alan var: 'GPA covered: yes/no'. GPA-covered ise, alıcı GPA üyesi olmayan firmaları eleyebilir (opsiyonel). Pratikte AB genelde bu opsiyonu kullanmaz; ama savunma, tren, telekom gibi stratejik alanlarda kullanılabilir.
Türk firma için 3 pratik sonuç
- Ihalenin 'GPA covered' alanına baktığında YES görürsen: risk artı. Ret gelirse yasal başvuru zayıf.
- Ihalenin buyer'ı AB kurumu (Komisyon, ECB, EIB): genelde GPA sıkı uygulanır — TR firma için risk.
- Belediye/bölgesel ihaleler: GPA sıkı uygulanmaz — %95 pazar TR firmaya açık.
Uzun vadeli çözüm: Türkiye'nin GPA'ya taraf olması AB pazarına erişimde tam eşitlik sağlar. Şu an gündemde değil ama TR ihracat lobileri için değerli hedef.